De Oosterschelde is een zeearm van de Noordzee en staat dus in directe verbinding met zee. Dat betekent dat de Oosterschelde eb en vloed kent. Dit kun je merken aan de dijken en zandbanken en misschien merk je wel een sterke stroming als je gaat zwemmen in zee. Als de dijken nat zijn geweest kun je zien dat er zeewier en oesters droog zijn komen te liggen. Bij eb zie je de zandbanken boven water steken. Zeehonden maken daar gebruik van om lekker uit te rusten. Als het vloed wordt, stroomt er vanuit de Noordzee 900 miljoen kubieke meter water de Oosterschelde in. Al dat water passeert de schuiven van de Oosterscheldekering. Meerdere keren per dag.
Eb (laagwater) en vloed (hoogwater) vormen samen het getij. De werking van het getij is best ingewikkeld. Het getij wordt veroorzaakt door de aantrekkingskracht van de maan, de zon en de sterren.
De zon, de maan en de sterren hebben aantrekkingskracht. Ze trekken aan de aarde. Meer dan 70% van de aarde bestaat uit water, dus dat veroorzaakt een flinke beweging. Omdat de maan het dichtste bij ons staat, trekt die het hardste aan het water. Dit veroorzaakt vloed.
De aarde draait in 23 uur, 56 minuten en 4 seconden om haar as. Een getijdecyclus is 12 uur en 25 minuten en daarom hebben we twee keer per dag eb en twee keer per dag vloed.
Het water komt vanuit de Atlantische Oceaan en bij Engeland botst het tegen Europa op. Er zijn twee wegen eromheen: door het Kanaal (het Nauw van Calais) en om Schotland heen. Het meeste water loopt door het kanaal heen en bereikt als eerste Zeeland. Daarom is het in Zeeland eerder hoogwater dan in IJmuiden! De ebstroom gaat precies andersom. Het water stroomt van het noorden naar het zuiden. De vloedstroom en ebstroom kunnen sterke stromingen veroorzaken.
Zoals gezegd is niet alleen de maan verantwoordelijk voor het getij, ook de zon heeft een aandeel. Als de zon en de maan aan dezelfde kant van de aarde staan, dan worden hun krachten gebundeld. Er wordt dus veel meer water aangetrokken, en dat zorgt voor grotere getijdengolven. Aan die kant van de aarde komt het water hoger op dan normaal. Aan de andere kant van de aarde trekt het water verder terug dan normaal. Dit is springtij. De vloed is extra hoog, de eb is extra laag. Springtij gebeurt ongeveer 2 dagen na volle maan en 2 dagen na nieuwe maan.
Het tegenovergestelde komt ook voor. Bij maanstanden genaamd eerste kwartier en kaatste kwartier staan de zon en de maan tegenover elkaar, met de aarde ertussenin. Ze trekken allebei aan het water en geen van beide ‘wint’. Er is geen grote getijdengolf. Dit heet doodtij. De vloed is minder hoog dan normaal, en de eb is minder laag dan normaal. Doodtij gebeurt ongeveer 2 dagen na eerste kwartier en 2 dagen na laatste kwartier. Het weer kan de hoogte van de eb en vloed ook beïnvloeden. Een zuidwesterstorm in combinatie met springtij kan het water extra hoog opstuwen.
De in- en uitstroom van zeewater zorgt voor leven in de Oosterschelde. Het brengt zuurstofrijk en voedselrijk water met zich mee en dat is goed voor alle dieren, planten en organismes die in en rondom de Oosterschelde leven. Zonder getij zouden de zandbanken geen veilige rustplek zijn voor zeehonden en zouden vogels er geen eten vinden. Zonder getij zou het onderwaterleven van de Oosterschelde niet zo spectaculair zijn.
Ga je naar het strand, kitesurfen, zeilen, varen of duiken? Dan is het handig om te weten wanneer het hoog- en laatwater is. Dit is niet iedere dag op hetzelfde tijdstip. Rijkswaterstaat heeft hier meetpunten voor. Wij kunnen bijvoorbeeld kijken naar de getijdedata van het meetpunt ‘Roompot’. We gebruiken deze gegevens ook om te bepalen hoe laat we uitvaren!
Kaart bekijken